Telegram در کانال تلگرام عضو شوید!
شرکت های هواپیمایی هواپیمایی ایران ایر


مک دانل داگلاس دی سی ۶ - بی ایران نشنال ایرلاینز در فرودگاه اراک، ۱۳۴۳

هواپیمایی ایران «ایرانین ایرویز» در سال 1325 توسط گروهی از بازرگانان ایرانی تاسیس شد و اولین خدمات مسافرت هوایی خود را در مسیر تهران به مشهد پس از جنگ جهانی دوم آغاز کرد. درطول 17 سال (از سال 1324 تا 1341) و به تدریج با دارا بودن تنها چند پرواز بین المللی به مهمترین خط هوایی داخلی تبدیل شد. ناوگان آن از تعدادی هواپیمای داگلاس دی سی ۳ تشکیل شده بود. بعدها تعدادی هواپیمای دی سی ۴ و ویسکانت نیز به ناوگان ایرانین ایرویز اضافه شد.
در سال 1333 خط هوایی خصوصی دیگری تحت عنوان "پرشین ایرویز"یا "پارس" تاسیس گردید. در ابتدا، خط هوایی "پرشین ایرویز" فقط وظیفه ی حمل بار به اروپا را به عهده داشت. این مسیرها شامل تهران-لندن، تهران-پاریس، تهران-ژنو و تهران-بروکسل می‌شد. این پروازها با استفاده از هواپیماهای دی سی ۷ اجاره شده از شرکت سابنا انجام می‌گرفت.
با تصویب پیشنهاد وزیر راه در سال 1340 مبنی بر تاسیس یك شركت هواپیمایی متعلق به ملت، شركت هواپیمایی ملی ایران در تاریخ پنجم اسفند ماه سال 1340 با ادغام دو شركت هواپیمایی "ایرانین ایرویز" و " پرشین ایرویز" و با علامت اختصاری و سمبل "هما" تاسیس شد. "هما" پروازهای خود را با بهره‌گیری از هواپیماهای داگلاس دی سی ۳، دی سی ۶، ویكرز و آورویورك آغاز نمود و در سال 1964 به عضویت كامل یاتا در آمد.

پرنده مرغ هما در تخت جمشید

نشان آشنای «مرغ هما» كه برگرفته از سازه موجود از این پرنده افسانه ای در تخت جمشید بود و سه خصلت متفاوت سر عقاب، گوش‌های گاو و یال‌های اسب داشت را جوانی به نام «ادوارد زهرابیان» در سال 1341 طراحی نمود كه از آن زمان تاكنون یكی از زیباترین نشانه های طراحی شده و از برترین برندهای بین المللی به شمار می رود. آژانس خبری حمل و نقل هوایی (skift) در گزارش سال ۲۰۱۳ خود، ۳۰ لوگوی برتر شرکت‌های هوایی دنیا را معرفی کرد. در این بین لوگوی هواپیمایی ملی ایران "هما" به دلیل جذابیت، سادگی و رسا بودن پیام به عنوان برترین لوگوی شرکت‌های هوایی جهان انتخاب شد.
رنگ آمیزی هواپیماهای هما به شکل بدنه‌ای کاملا سفید با کلمه ایران ایر به رنگ آبی پررنگ بالای پنجره مسافران و نشان هما به رنگ آبی پررنگ بر روی دم هواپیما که یک نوار آبی رنگ بالای آن قرار دارد. مدل هواپیماهای هما توسط یک شرکت آلمانی تهیه شده است.

اولین پرواز "هما" با هواپیماهای «جت» در سال ۱۹۶۵ (1344) با استفاده از یك فروند بویینگ ۷۲۷-۱۰۰ در مسیر تهران-بیروت انجام شد. پس از آن شركت تصمیم به تبدیل تمام ناوگان خود به هواپیماهای «جت» گرفت. با شروع دهه ۱۹۷۰(از سال 1349 به بعد) عصر طلایی "هما" نیز آغاز گشت. در سال ۱۹۷۱ (1350) تعدادی بویینگ ۷۳۷-۱۰۰ و در سال ۱۹۷۴ (1353) تعدادی بویینگ ۷۲۷-۲۰۰ وارد ناوگان شركت شد. همچنین تحویل هواپیماهای گران قیمت بویینگ ۷۴۷ از نوع ۱۰۰ و ۲۰۰ و SP از سال ۱۹۷۵ (1354) آغاز گشت. در میانه دهه هفتاد میلادی، "هما" پروازهای بدون توقف بسیاری را به طور روزانه به قاره اروپا داشت. در این دوره هواپیمایی ملی ایران تنها در مسیر تهران-لندن بیش از 30 پرواز هفتگی انجام می‌داد. خط هوایی تهران به فرودگاه جان اف كندی نیویورك در سال ۱۹۷۵(1354) با بهره‌گیری از بویینگ ۷۰۷ و با یك توقف در فرودگاه هیث‌رو لندن آغاز شد. با خرید بویینگ‌های ۷۴۷ اس پی، هما این هواپیماهای دوربرد را در مسیر تهران-نیویورك به كار گرفت و به این ترتیب طولانی‌ترین خط هوایی بدون توقف جهان را راه اندازی كرد.
در اكتبر سال ۱۹۷۲ (مهر ماه 1351)، "هما" قرارداد خرید دو فروند هواپیمای مافوق صوت كنكورد را با كنسرسیوم انگلیسی-فرانسوی آن به امضا رساند. البته این هواپیماها هرگز به ناوگان هما وارد نشدند، چرا كه در آوریل ۱۹۸۰ (فروردین 1359)با توجه به پیروزی انقلاب اسلامی ایران و دگرگون شدن سیاست‌ها ، این قرارداد فسخ شد.
در سال ۱۹۷۸ (1356)، "هما" ۶ فروند ایرباس مدل A۳۰۰ را برای به كارگیری در مسیرهای محلی از شركت اروپایی ایرباس خریداری كرد و نخستین بهره بردار هواپیماهای ایرباس در خاورمیانه لقب گرفت. در پایان این سال "هما" به بیش از ۳۱ مقصد در داخل و خارج از ایران، از پكن و توكیو تا نیویورك به طور روزانه پرواز می‌كرد و در حال راه‌اندازی خطوط هوایی جدیدی به مقاصد لس آنجلس و سیدنی بود.
در سال‌های پایانی دهه هفتاد، هواپیمایی ملی ایران به عنوان رو به رشدترین شركت هواپیمایی جهان شناخته می‌شد و در عین حال یكی از ایمن‌ترین، مدرن‌ترین و پردرآمدترین شركت‌های هواپیمایی دنیا نیز به شمار می‌رفت. در سال 1976 (1355) "هما" پس از شركت استرالیایی "كوانتاس" ایمن‌ترین شركت هوایی جهان لقب گرفت.

پس از پیروزی شكوهمند انقلاب اسلامی ملت ایران، با دگرگون شدن سیاست‌ها ، انجام برخی پروازهای بین‌المللی "هما" تغییر نمود و از فوریه ۱۹۷۹(اسفند1358) تعدادی از آنها نظیر تهران-تل آویو به كلی تعطیل شد. آخرین فرود "هما" در فرودگاه جان اف كندی نیویورك در روز ۷ نوامبر سال ۱۹۷۹ (16 آبان 1358)اتفاق افتاد. دولت آمریكا پرواز روز بعد "هما" را درحالی كه برای فرود آماده می‌شد به فرودگاه مونترال تغییر مسیر داد و اعلام كرد به دلیل تنش‌های ایجاد شده در روابط دو كشور در جریان تسخیر لانه جاسوسی در تهران، هواپیماهای ایرانی حق فرود در هیچ یك از فرودگاه‌های ایالات متحده را ندارند. با تعطیلی خط هوایی نیوِیورك هواپیماهای بویینگ ۷۴۷ اس پی هما به طور گسترده در مسیرهای آسیایی و اروپایی به كار گرفته شدند. همچنین تهران به تنها مرکز انجام پروازهای بین‌المللی شرکت تبدیل شد و قرار شد فرودگاه بین‌المللی شیراز تنها در موقع لزوم مورد استفاده قرار گیرد. بنابراین تمام فرودگاه‌های ایران به جز فرودگاه مهرآباد شبکه پروازهای بین‌المللی خود را از دست دادند. نام رسمی شركت در سال 1360به «هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران» ،"هما" تغییر یافت. در این سال "هما" 7/1 میلیون نفرمسافر را جابه جا كرد.

در دهه ۱۹۸۰ با توجه به جنگ هشت ساله ایران و عراق و مشکلات ناشی از آن پیشرفت چندانی در هما صورت نگرفت. در این دوران اکثر پروازهای داخلی و بین‌المللی شرکت با لغو و یا تأخیرهای مکرر روبرو می‌شد. در آن زمان همچنین تمام پروازهای شرکت به مقصد فرودگاه آبادان مرکز فعالیت‌های نفتی ایران تعطیل شد. این روند تا زمان برقراری آتش‌ بس در سال ۱۹۸۸ ادامه یافت.
در سال‏های پس از پیروزی انقلاب تعدادی هواپیمای فوكر 100، ایرباس و بویینگ نیز به شركت "هما" اضافه شدند. "هما" همچنین برای نخستین بار از آغاز تحریم ها ، موفق شد 3 فروند هواپیمایی باری به ناوگان خود اضافه و آنها را جایگزین ناوگان فرسوده ای نماید كه سال ها بود از خط پروازی "هما" خارج شده و كاهش سهم "هما" در بازار بین المللی حمل و نقل بار را موجب گردیده بودند.
در سالهای پایانی دهه ۱۹۹۰ با توجه به بهبود روابط جمهوری اسلامی ایران با اروپا، هما توانست قرارداد خرید چند فروند هواپیمای مدرن ایرباس ای ۲۰۰-۳۳۰ را با شرکت اروپایی ایرباس نهایی کند، این قرارداد هم در سال ۲۰۰۱ با توجه به فشارهای ایالات متحده آمریکا لغو شد. در همان سال شرکت ۵ فروند ایرباس آ-۳۱۰-۲۰۰ و ۱ فروند ایرباس آ-۳۱۰-۳۰۰ را به صورت دسته دوم از ترکیه خریداری کرد. از جدیدترین اقدامات هما می‌توان به خرید دو فروند ایرباس آ-۳۰۰-۶۰۰ دسته دوم از شرکت المپیک ایرلاینز یونان اشاره کرد.
هما در حال حاضر یک شرکت کاملاً دولتی است. این شرکت در مجموع ۸۸۸۷ نفر را در استخدام خود دارد، که از این تعداد ۱۱۹۸ نفر خدمه پرواز، ۱۷۳۲ نفر تکنسین پرواز و نگهداری هواپیما و ۱۹۰۰ نفر نیز کارمندان و کارکنان بخش‌های خدماتی هستند.